ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ
ਚੀਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਨਿਊਜ਼ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਗਲੋਬਲ ਟਾਈਮਜ਼ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਨੇ ਅਸਲ ਲੜਾਈ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਅਸਲ ਲੜਾਕੂ ਸਿਖਲਾਈ ‘ਤੇ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ J-16D ਭੇਜਿਆ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਇਸ ਜਹਾਜ਼ ‘ਤੇ ਤਿੱਖੀ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇਹ ਜਹਾਜ਼ ਚੀਨ ਦੇ J-20 ਸਟੀਲਥ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਉਤਰੇਗਾ। ਗਲੋਬਲ ਟਾਈਮਜ਼ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਜਹਾਜ਼ ਜੰਗ ਵਰਗੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਹੈ।
ਆਖ਼ਰ ਕੀ ਹੈ J16D ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਖ਼ਾਸੀਅਤ। ਇਸ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਕਿਉਂ ਵਧ ਗਈਆਂ ਹਨ? ਇਸ ਦਾ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ‘ਤੇ ਕੀ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ?
ਆਖ਼ਰ ਕੀ ਹਨ ਇਸ ਜਹਾਜ਼ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ
ਇਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖ਼ਾਸੀਅਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਰਾਡਾਰ ਨੂੰ ਜਾਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਹਾਜ਼ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਨਿਗਰਾਨੀ, ਸੰਚਾਰ ਵਿਗਾੜ ਅਤੇ ਰਾਡਾਰ ਜੈਮਿੰਗ ਉਪਕਰਣਾਂ ਨਾਲ ਫਿੱਟ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਸ ਵਿਚ ਹਵਾ ਤੋਂ ਹਵਾ ਵਿਚ ਮਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕਈ ਆਧੁਨਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਵੀ ਲਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉੱਨਤ ਉਪਕਰਣਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਨੂੰ ਉਡਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਛੋਟੇ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਭਾਰੀ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ ਨੂੰ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਚ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜੰਗੀ ਜਹਾਜ਼ ਅਸਲ ਲੜਾਈ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਯੁੱਧ ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਮਣ ਵਿੱਚ ਦਹਿਸ਼ਤ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਬੰਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਜੰਗੀ ਜਹਾਜ਼ ਦੂਜੇ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਤਬਾਹੀ ਮਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਚੀਨੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦਾ J-16D ਜਹਾਜ਼ J-20 ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਏਗਾ। ਇਕ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਚਿਤਾਵਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ ਅਤੇ ਰਾਡਾਰ ਨੂੰ ਜਾਮ ਕਰੇਗਾ, ਜਦਕਿ ਜੇ-20 ਖੁਦ ਸਟੀਲਥ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਉਹ ਦੁਸ਼ਮਣ ‘ਤੇ ਸਹੀ ਹਮਲਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਮੌਕਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ।
ਚੀਨ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਏਅਰਸ਼ੋ ਚਾਈਨਾ 2021 ਵਿਚ ਇਸ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਚੀਨੀ ਜਹਾਜ਼ ਸੁਰਖੀਆਂ ਵਿਚ ਸੀ। ਹੁਣ ਚੀਨ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੇ ਤਣਾਅ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅਭਿਆਸ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਆਧੁਨਿਕ ਜੇ-16 ਡੀ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਚੀਨੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦਾ J-16D ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਜੰਗੀ ਜਹਾਜ਼ ਲੜਾਈ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਚੀਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਇਸ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਉਤਾਰਨ ਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਜਹਾਜ਼ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਮਾਹਰ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੀਨ ਜੇ-20 ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਜੇ-16 ਡੀ ਨੂੰ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ‘ਤੇ ਉਤਾਰਨ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਯੁੱਧ ਲਈ ਚੀਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਜੇ-16 ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਕਰਕੇ ਇਹ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। J-16D ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਤੋਂ ਚੀਨੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੀ ਲੜਾਕੂ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਇਹ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਟਵਿਨ ਸੀਟਰ, ਟਵਿਨ ਇੰਜਣ ਵਾਲਾ ਭਾਰੀ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਹੈ। ਚੀਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਤਕਨੀਕ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਮਲਟੀਰੋਲ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹਮਲਾਵਰ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆਤਮਕ ਦੋਵਾਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਫਾਇਰ ਕੰਟਰੋਲ ਸਿਸਟਮ, ਰਾਡਾਰ ਅਤੇ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਚੀਨ ਦੇ ਹੋਰ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੀ ਹੈ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੀ ਤਿਆਰੀ
ਭਾਰਤ ਕੋਲ ਲਗਪਗ 270 ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਅਤੇ 68 ਜ਼ਮੀਨੀ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਭਾਰਤ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਦਹਾਕਿਆਂ ‘ਚ ਚੀਨ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਸਰਹੱਦ ‘ਤੇ ਕਈ ਹਵਾਈ ਪੱਟੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੋਂ ਇਹ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਉਡਾਣ ਭਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਕ ਅਧਿਐਨ ਮੁਤਾਬਕ ਚੀਨ ਕੋਲ 157 ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਅਤੇ ਇਕ ਛੋਟੇ ਡਰੋਨ ਦਾ ਬੇੜਾ ਵੀ ਹੈ। ਅਧਿਐਨ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਚੀਨ ਦੀ ਪੀਪਲਜ਼ ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ ਆਰਮੀ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਅੱਠ ਬੇਸਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਅਧਿਐਨ ਵਿਚ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤਿੱਬਤ ਅਤੇ ਸ਼ਿਨਜਿਆਂਗ ਵਿਚ ਚੀਨੀ ਹਵਾਈ ਬੇਸਾਂ ਦੀ ਉੱਚਾਈ, ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਭੂਗੋਲਿਕ ਅਤੇ ਮੌਸਮੀ ਸਥਿਤੀਆਂ ਕਾਰਨ, ਚੀਨੀ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਆਪਣੇ ਅੱਧੇ ਪੇਲੋਡ ਅਤੇ ਬਾਲਣ ਨਾਲ ਹੀ ਉੱਡ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਕਾਫੀ ਬਿਹਤਰ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਪੂਰੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਚੀਨ ਦੀ ਏਰੀਅਲ ਰੀਫਿਊਲਿੰਗ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਏਅਰ ਰਿਫਿਊਲਿੰਗ ਸਮਰੱਥਾ ਵੀ ਘੱਟ ਹੈ। ਇਸ ਕੋਲ ਲੋੜੀਂਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਹਵਾਈ ਟੈਂਕਰ ਨਹੀਂ ਹਨ।
